Witold Mazurek
Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
https://orcid.org/0000-0002-9440-7324
Wyzwania i problemy stojące przed systemem ochrony infrastruktury krytycznej w kontekście planowanej rozbudowy sektora energetyki jądrowej w Polsce
Streszczenie
Infrastruktura krytyczna stanowi fundament funkcjonowania współczesnych państw,
a jej odporność przesądza o stabilności politycznej, gospodarczej i społecznej. Szczególne miejsce wśród sektorów infrastruktury krytycznej zajmuje energetyka, w tym planowane
w Polsce elektrownie jądrowe. Celem artykułu jest identyfikacja kluczowych wyzwań
w ochronie infrastruktury krytycznej w Polsce z perspektywy budowy elektrowni jądrowych oraz ocena adekwatności obecnych rozwiązań systemowych. W pierwszej części przedstawiono ewolucję pojęcia infrastruktury krytycznej oraz jej miejsce w krajowych
i unijnych regulacjach prawnych. Następnie przeanalizowano główne kategorie zagrożeń – naturalne, technologiczne, terrorystyczne, cybernetyczne i hybrydowe – ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na sektor energetyczny. W dalszej części omówiono specyfikę bezpieczeństwa obiektów jądrowych oraz zaprezentowano postulaty w zakresie wzmocnienia systemu ochrony, w tym powołania wyspecjalizowanej służby odpowiedzialnej za ochronę infrastruktury krytycznej. Artykuł kończą rekomendacje dotyczące budowy zintegrowanego modelu bezpieczeństwa elektrowni jądrowych w Polsce.
Słowa kluczowe: infrastruktura krytyczna, bezpieczeństwo jądrowe, elektrownia jądrowa, cyberbezpieczeństwo, zagrożenia hybrydowe
New challenges in critical infrastructure protection: the perspective of planned nuclear power plants in Poland
Abstract
Critical infrastructure constitutes the backbone of modern states, and its resilience determines political, economic and social stability. The energy sector, including planned nuclear power plants in Poland, has a special place among critical infrastructure sectors. The aim of the article is to identify key challenges in critical infrastructure protection in Poland from the perspective of the construction of nuclear power plants and to assess the adequacy of the current systemic solutions. The first part presents the evolution of the concept of critical infrastructure and its place in national and EU legal regulations. The paper then analyses the main categories of threats – natural, technological, terrorist, cyber and hybrid – with particular emphasis on their impact on the energy sector. The next part discusses the specific nature of nuclear facilities’ security and presents proposals for strengthening the protection system, including the establishment of a specialised service responsible for critical infrastructure protection. The article concludes with recommendations for building an integrated model of nuclear power plants’ security in Poland.
Keywords: critical infrastructure, nuclear security, nuclear power plant, cybersecurity, hybrid threats
Jacek Doskocz
LeoXR sp. z o.o. w Radomiu
https://orcid.org/0000-0002-5299-2465
Rafał Radowiecki
LeoXR sp. z o.o. w Radomiu
https://orcid.org/0009-0005-3177-3991
Henryk Wojtaszek
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
https://orcid.org/0000-0002-3082-1219
Mateusz Ziętarski
Pomorska Szkoła Wyższa w Starogardzie Gdańskim
https://orcid.org/0000-0003-2960-7669
Agnieszka Doskocz
LeoXR sp. z o.o. w Radomiu
https://orcid.org/0009-0003-0453-6857
Przegląd nowoczesnych metod szkolenia i treningu strzelania dla szkół mundurowych uwzględniając trendy technologiczne i badania naukowe
W ostatnich latach rozwój technologii cyfrowych i immersyjnych znacząco wpłynął na metody szkolenia strzeleckiego w szkołach mundurowych. Niniejszy artykuł stanowi kompleksowy przegląd nowoczesnych systemów edukacji i treningu z broni palnej, ze szczególnym uwzględnieniem wirtualnej rzeczywistości (VR), wirtualnych strzelnic (VR CAVE) oraz laserowych trenażerów (tarcze z fotokomórkami). Analizowane są również aktualne badania naukowe potwierdzające skuteczność tych innowacyjnych metod, w tym ich wpływ na szybkość przyswajania umiejętności, poprawę precyzji, retencję wiedzy oraz przygotowanie funkcjonariuszy do realnych sytuacji. Ponadto artykuł omawia aspekty bezpieczeństwa, koszt-efektywności oraz adaptacyjności treningów w kontekście współczesnych wyzwań w szkoleniu służb mundurowych. Przedstawione w publikacji wnioski mogą wspierać rozwój nowatorskich programów edukacyjnych, optymalizujących proces przygotowania przyszłych funkcjonariuszy do wykonywania zadań w dynamicznym
i wymagającym środowisku operacyjnym przy korzystaniu z oprogramowania VR jest DroneHunting.EU.
Słowa kluczowe: trening strzelania, nauka strzelania, strzelanie VR, technologie VR
w obronności
Review of Modern Methods of Shooting Training and Practice for Uniformed Schools, Considering Technological Trends and Scientific Research
Abstract
In recent years, the development of digital and immersive technologies has significantly influenced shooting training methods in uniformed schools. This article provides
a comprehensive review of modern firearm education and training systems, with particular emphasis on virtual reality (VR), virtual shooting ranges (VR CAVE), and laser training systems (targets with photodetectors). It also analyzes current scientific research confirming the effectiveness of these innovative methods, including their impact on skill acquisition speed, accuracy improvement, knowledge retention, and officers’ preparedness for real-life scenarios. Furthermore, the article discusses safety, cost-effectiveness, and adaptability aspects of training in the context of contemporary challenges faced by uniformed services. The conclusions presented here may support the development of innovative educational programs that optimize the preparation of future officers for operations in dynamic and demanding environments, using VR-based software such as DroneHunting.EU.
Keywords: shooting training, learning to shoot, VR shooting, VR technologies in defense
Mirosław Podgórski
Szkoła Główna Mikołaja Kopernika w Warszawie
https://orcid.org/0009-0008-8653-0681
Cyberbezpieczeństwo wschodniej flanki NATO w obliczu wojny rosyjsko-ukraińskiej
Streszczenie
Wojna rosyjsko-ukraińska stanowi punkt zwrotny w postrzeganiu cyberprzestrzeni jako jednego z kluczowych wymiarów współczesnych konfliktów zbrojnych. Działania prowadzone przez Federację Rosyjską wobec Ukrainy od 2014 roku, a w szczególności po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji w 2022 roku, potwierdziły, że cyberataki są integralnym elementem strategii hybrydowej, uzupełniając działania militarne, informacyjne i gospodarcze. Państwa wschodniej flanki NATO, skupione m.in. w formacie Bukaresztańskiej Dziewiątki, znalazły się w sytuacji szczególnej podatności na zagrożenia cybernetyczne, wynikającej z ich położenia geopolitycznego, roli infrastruktury krytycznej oraz zaangażowania w system bezpieczeństwa euroatlantyckiego.
Celem artykułu jest kompleksowa analiza znaczenia cyberbezpieczeństwa dla wschodniej flanki NATO w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz ocena zdolności państw regionu do przeciwdziałania zagrożeniom w cyberprzestrzeni. W pracy zastosowano podejście analityczno-syntetyczne, odwołujące się do paradygmatu realizmu oraz koncepcji bezpieczeństwa wielowymiarowego. Artykuł ukazuje rolę NATO i Unii Europejskiej w budowaniu odporności cybernetycznej, analizuje potencjał państw Bukaresztańskiej Dziewiątki oraz identyfikuje kluczowe wyzwania i kierunki dalszego rozwoju cyberochrony w Europie Środkowo-Wschodniej.
Słowa kluczowe: cyberbezpieczeństwo, NATO, wschodnia flanka, wojna rosyjsko-ukraińska, Bukaresztańska Dziewiątka.
Cybersecurity of NATO’s eastern flank during the Russia-Ukraine war
Abstract
The Russian–Ukrainian war constitutes a turning point in the perception of cyberspace as one of the key dimensions of contemporary armed conflicts. Actions undertaken by the Russian Federation against Ukraine since 2014, and in particular following the launch of the full-scale invasion in 2022, have confirmed that cyberattacks are an integral element of hybrid strategy, complementing military, informational, and economic activities. States on NATO’s eastern flank, including those cooperating within the Bucharest Nine format, have found themselves in a situation of particular vulnerability to cyber threats, resulting from their geopolitical location, the role of critical infrastructure, and their involvement in the Euro-Atlantic security system.
The aim of this article is to provide a comprehensive analysis of the significance of cybersecurity for NATO’s eastern flank in the context of the Russian–Ukrainian war and to assess the capacity of the states in the region to counter threats in cyberspace. The study employs an analytical–synthetic approach, drawing on the paradigm of realism and the concept of multidimensional security. The article examines the role of NATO and the European Union in building cyber resilience, analyzes the potential of the Bucharest Nine states, and identifies key challenges as well as directions for the further development of cyber protection in Central and Eastern Europe.
Keywords: cybersecurity, NATO, eastern flank, Russian–Ukrainian war, Bucharest Nine.
Anna Kowalczyk
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
https://orcid.org/0009-0001-4157-089X
Agnieszka Doskocz
Leoxr Sp. z o.o. w Radomiu
https://orcid.org/0009-0003-0453-6857
Jacek Doskocz
Leoxr Sp. z o.o. w Radomiu
https://orcid.org/0000-0002-5299-2465
Analiza przedstawiania ataków dronów w kontekście wojny Rosyjsko-Ukraińskiej na platformie YouTube – perspektywa propagandy, wizualizacji i cyfrowej mobilizacji
Streszczenie
Konflikt rosyjsko-ukraiński (2022–2025) stanowi paradygmat wojny cyfrowej (digital war), w której kluczowym elementem stała się triada technologiczna: media społecznościowe, cyfrowy crowdfunding i komercyjne drony. Celem niniejszego artykułu jest analiza sposobów wizualnego i narracyjnego przedstawiania ataków dronów na polu bitwy w materiałach wideo publikowanych na platformie YouTube, z naciskiem na ich rolę w strategicznej komunikacji
i mobilizacji zasobów. Badanie, oparte na analizie treści wideo (2021-2024), identyfikuje dominujące wzorce wizualne oraz techniki propagandowe. Materiały te, często rejestrowane w wysokiej rozdzielczości z użyciem cyfrowego zoomu, tworzą „perspektywę oka Boga” (God’s-eye view), która sprzyja postrzeganiu walki jako technicznego, moralnie zdystansowanego aktu, co jest spójne z mechanizmami dehumanizacji wroga (np. określeniami „foreign animal hunter” lub „ukronaziści”). Kwestia ta jest kluczowa, ponieważ wojna jest prowadzona również w sferze medialnej, gdzie widzowie są aktywnie zaangażowani i zmotywowani do pomocy finansowej (crowdfundingiem) oraz do przekazywania informacji, co wspiera politykę państwa i buduje poparcie dla działań militarnych. To zaangażowanie przekształca się w pieniądze, które są wykorzystywane do zakupu i uzbrajania kolejnych dronów FPV, tworząc samo-wzmacniający się cykl pozytywnego sprzężenia zwrotnego (self-reinforcing positive feedback cycle) [1,2]. W ten sposób treści wideo stają się walutą, napędzającą machinę wojenną
i kształtującą globalną percepcję konfliktu [3,4],. Badanie podkreśla, że mediacyjne funkcje platformy, takie jak gromadzenie archiwów i mobilizacja poparcia, stają się równie istotne, jak ich funkcja jako kanału propagandy i dezinformacji.
Słowa kluczowe: drony, YouTube, wojna rosyjsko-ukraińska, propaganda wizualna, mediatyzacja, crowdfunding, wojna partycypacyjna.
Analysis of the portrayal of drone strikes in the context of the Russian-Ukrainian war on YouTube – the perspective of propaganda, visualization, and digital mobilization
Abstract
The Russian-Ukrainian conflict (2022–2025) represents a paradigm of digital war, in which a technological triad has become a key element: social media, digital crowdfunding, and commercial drones. The aim of this article is to analyze the ways in which drone attacks on the battlefield are presented visually and narratively in video materials published on the YouTube platform, with emphasis on their role in strategic communication and resource mobilization. The study, based on video content analysis (2021-2024), identifies dominant visual patterns and propaganda techniques. These materials, often recorded in high resolution using digital zoom, create a „God’s-eye view” perspective, which facilitates the perception of combat as a technical, morally distanced act, consistent with mechanisms of enemy dehumanization (e.g., terms such as „foreign animal hunter” or „ukronazis”). This issue is crucial, because war is also being waged in the media sphere, where viewers are actively engaged and motivated to provide financial assistance (through crowdfunding) and to share information, which supports state policy and builds support for military operations. This engagement translates into money that is used to purchase and arm successive FPV drones, creating a self-reinforcing positive feedback cycle. In this way, video content becomes a currency, driving the war machine and shaping global perception of the conflict. The study emphasizes that the mediating functions of the platform, such as archival collection and mobilization of support, become as important as their function as a channel for propaganda and disinformation.
Keywords: drones, YouTube, Russian-Ukrainian war, visual propaganda, mediatization, crowdfunding, participatory warfare.
